طی سالهای اخیر فیلمهای جنگی دچار کلیشه شدهاند

رویش نیوز-سرویس سینما و رسانه: سلسله نشستهای هفتگی کافه نقد، این هفته در سینما سپاهان با اکران فیلم تحسین شده ایستاده در غبار برگزار شد؛ اکران فیلم ایستاده در غبار که با حضور کارگردان جوان این فیلم همراه شده بود با استقبال پرشور همشهریان اصفهانی روبرو شد.

شروع این جلسه کافه نقد با نمایش مراسم بزرگداشت کارگردان فقید سینمای ایران فرجالله سلحشور که در جشنواره مردمی فیلم عمار صورت گرفته بود همراه بود و در ادامه فیلم سینمایی ایستاده در غبار که روایتی مستند گونه از زندگی سردار رشید اسلام حاج احمد متوسلیان است به نمایش درآمد.

پس از اکران فیلم طی مراسمی از خانواده شهدای مدافع حرم که در زمان اکران فیلم نیز در سالن حضور داشتند تجلیل شد. در این مراسم خانوادههای شهیدان حمیدرضا دائی تقی، سید اسدالله کمالی، سجاد مرادی، سید یحیی براتی و مسلم خیزاب حضور داشتند و توسط سرهنگ حسین زاده جانشین فرماندهی نیروی انتظامی در استان اصفهان و دکتر کاظمی معاون فرهنگی و یاسر شاه پیری معاون اجتماعی سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان از مقام این شهیدان عزیز تجلیل به عمل آمد.

پسازاین مراسم، محمدحسین مهدویان به سؤالات خبرنگاران و حضار پاسخ گفت که در ادامه برخی از این سوال و جواب ها را می توانید مطالعه فرمایید؛

شما سینما را از کجا شروع کردید؟ چرا این ژانر را انتخاب کردید؟

از اوایل دهه 80 بود که فعالیت سینمایی را خود را ساخت فیلم کوتاه آغاز کردم و پسازآن با ساخت فیلم مستند کار خود را ادامه دادم و با توجه به علاقهمندی خود به تاریخ معاصر که جنگ تحمیلی هم یکی از بخشهای مهم و درخشان آن بود وارد عرصه سینمای دفاع مقدس شدم.

چگونه به این نتیجه رسیدید که سینمای داستانی را با مستند تلفیق کنید؟

این کار ثمره فعالیت من در عرصه مستند است و از اوایل فعالیت سینمایی خود علاقه به انجام این کار داشتم که پس از موفقیت نسبی که در آخرین روزهای زمستان شاهد آن بودیم، نتیجه این کار را در این فیلم مشاهده کردیم.

آیا صدای شخصیت اصلی فیلم صدای واقعی است؟

هنگامیکه در پژوهش صداهای ضبطشده در زمان جنگ را شنیدم به نظرم رسید که میتوان این کار را کرد و درنتیجه در این فیلم تمام صوتهای شهید متوسلیان صداهای واقعی ضبطشده از ایشان است.

چرا از بین سردارهای زمان جنگ سراغ حاج احمد متوسلیان رفتید؟

من فکرمیکنم طی سالهای اخیر فیلمهای جنگی دچار کلیشه شدهاند و بهمرور مخاطب خود را ازدستدادهاند؛ به همین دلیل دنبال وجود شخصیتی متفاوتی بودم که بتواند در مقابل کلیشهها بایستد؛ در خصوص حاج احمد متوسلیان این روحیات متفاوت و تقریباً نزدیک به یک انسان معمولی –فارغ ازآنچه تاکنون در فیلمهای جنگی نشان دادهشده است- را یافتم، شخصیتی که گاهی عصبانی میشود، تند میشود و به عبارتی برای ما آشنا نیست قطعاً برای مخاطب هم جذابیت خواهد داشت.

شما امسال برای نخستین بار در جشنواره فجر حضور داشتید، برخوردهایی که با شما در جشنواره بود به چه نحوی بود؟

با توجه به اینکه فیلم من معیارهای متداول جذابیت، اعم از بازیگر ستاره، نوع ژانر و نیز داستان متفاوت را نداشت، با استقبال بسیار خوبی از سوی مردم مواجه شد؛ تا روز آخر هم جزء پنج فیلم پرمخاطب جشنواره بود و درنهایت هم جایزه بهترین فیلم را از داوران جشنواره کسب کرد؛ برای من که یک فیلم اولی بودم این برخوردها خیلی خوب بود.

آیا شخصیت حاج احمد بر روی شما هم تأثیری گذاشته است؟ آیا مجبور شدید بخشی از حقایق را نشان ندهید؟

من بهشخصه نسبت به تغییرات خودم خیلی آگاه نیستم و دیگران باید در این خصوص نظر بدهند. ما تلاش کردیم که هیچ واقعیتی از فیلم حذف نشود و فکرمی کنم فیلم روایت بیپردهای از حاج احمد و آن دوره از تاریخ را دارد، اما اینکه در اکران عمومی چه اتفاقی رخ دهد را نمیدانم.

چقدر به اهدافی که در سینما دنبال آن بودهاید، رسیدهاید؟ در مسیر ساخت فیلم چه مشکلاتی داشتید؟

من اساساً از بدو ورودم در سینما خیلی هدف خاصی برای خودم تعریف نکردم تا در صورت رسیدن به آن انگیزهام افت کند یا در صورت نرسیدن دچار یأس و ناامیدی بشوم و تلاش میکنم بعد از هر فیلم به کار بعدی خودم فکر کنم.

نظر بنده این است که در زندگی به علایق خود بها بدهید و منتظر چیز شگفتانگیزی نباشید که بهیکباره زندگی شمارا متحول کند و از سینما نیز بهمانند سفر لذت ببرید.

چرا در این فیلم، فیلمبرداری از دور (نمای باز) و لرزش دست را انتخاب کردید؟

هدف از این کار این بود که دوربین و مخاطب ناظر بیرونی باشد و با عدممداخله دوربین حس واقعی به فیلم بدهیم.

ا

ین خیلی خوب است که شما شخصیتی را نشان میدهید که خیلی معمولیتر از آن چیزی است که تاکنون از فرماندهان نمایش دادهشده است، ولی تأکید شما به علاقه ایشان به قدرت این تأثیر را بر روی ذهن مخاطب میگذارد که قطعاً وقتی جنگ پیش بیاید او به این سمت خواهد رفت و دیگر ویژگی متمایزی از ایشان بیان نمیکنید؟

این قضاوتی است که در شما شکلگرفته است و من خیلی اصرار ندارم که آن را تغییر بدهم و شنیدن این قضاوت هم برای من جذاب است.

چرا نمای نزدیک را برای فیلمبرداری انتخاب نکردید؟

در فیلم نمای نزدیک وجود دارد ولی تعداد آنها کم است؛ من دوست نداشتم مسائل حسی در همه جای فیلم دخیل شود و در بزنگاههایی مثل نمای رفتن حاج احمد از آن استفاده کردم.

بحثهایی که در خصوص جلوگیری خانواده حاج احمد از اکران فیلم مطرحشده است تا چه حدی صحت دارد؟

در اکرانی که برای خانواده متوسلیان انجام شد، یکی از اعضای خانواده این مسئله را مطرح کردند که ممکن است اصلاحاتی در 10 دقیقه اول فیلم صورت بگیرد.

آیا کار بعدی شما مشخصشده است؟ سیر حرکتی شما به چه نحوی است در این ژانر خواهید ماند یا خیر؟

پروژه جدیدی دارم که هنوز خیلی قطعی نشده است و جذاب است و موضوع مشخص آن تاریخ معاصر است، اما نهتنها در ایران بلکه در منطقه که من اطلاعات دقیقتر را به زمان قطعی شدن کار موکول میکنم.

نقد من به سبک مستند گونه کار شماست؛ آیا قرار است ادامه کار شما در همین سبک باشد؟

کار بعدی من قطعاً تفاوتهای جدی با این کار و این سبک خواهد داشت.

از نظر من که یک دانشجوی سینما هستم نوع کادربندی و دکوپاژ قابلتقدیر است. لطفاً در خصوص روند تولید توضیحاتی بفرمایید.

ما در ابتدا طی پژوهش مفصلی که داشتیم به طرح کلی کار رسیدیم، سپس با دعوت از نزدیکان حاج احمد از ایشان خواستیم خاطراتی که از ایشان دارند را تعریف کنند. بعدازآن بر اساس خاطرات و تحقیق فیلمنامه را به نگارش درآوردیم و سپس سراغ ضبط فیلم رفتیم و درنهایت خاطراتی که با فیلم گرفتهشده همخوانی نداشت را تکرار کردیم.

در بخش پایانی نیز سرهنگ حسین زاده بابیان اینکه فیلم شما خیلی به دلم چسبید از فیلم تجلیل کرد و اظهار داشت: شما کلام امیرالمؤمنین را که میفرمایند تاریخ عبرت است را تبیین کردید و گوشهای از تاریخ معاصر ایران را به تصویر کشیدید؛ که البته شاید مثل هر کار هنری دیگری قابل نقد باشد.

- - , .