مجلس باید گوش شنوا، چشم بیدار و زبان گویای مردم باشد

رویش نیوز- پرونده ویژه انتخابات مجلس دهم: رویش نیوز در راستای ايجاد شور انتخاباتي و مشاركت حداكثري امت شهيد پرور استان اصفهان، اقدام به مصاحبهةاي تفصيلي با فعالين سياسي و چهرههاي شناخته شده شهر مينمايد. به همین منظور و برای پاسخگویی به برخی سؤالات حاشیهای از فضای سیاسی کشور به سراغ دكتر سيد رسول رنجبران عضو هيئت نمايندگان اتاق بازرگاني ايران و اصفهان رفتیم. شرح مصاحبه رویش نیوز با دكتر رنجبران را در ادامه مشاهده می کنید:

جایگاه توسعه در اندیشه اسلامی کجاست؟ آیا توسعه با مدرنیسم یکی است؟

متاسفانه در بسیاری از موارد ما دچار افراط و تفریط شده ایم از جمله همین مسئله توسعه. ببینید توسعه در درجه اول یک مسئله فرهنگی و از جنس اندیشه و تفکر است. از وسعت دید و انشراح صدر می آید. انسانی که دانائی و بالتبع توانائی اش بالاتر برود در درجه اول فرهنگ اجتماعی اش بالا می رود، تحمل اش افزایش می یابد و همانطور که برای خودش حقوقی قائل است برای دیگران هم فرصت های مناسب طلب می کند. خلاصه عرض کنم در سه کلمه می توان توسعه را بیان کرد: تعقل، تحمل، تعامل. در این راه وقتی به تعامل مثبت با خود و دیگران بپردازیم به دنبال آن فرصت های شکوفائی استعداد ها و توانمندی ها فراهم می آید و حرکت منسجم به سوی اهداف متعالی تسریع می شود. این اهداف نه تنها اقتصادی است بلکه انسانی، اجتماعی و فرهنگی است. هر چه توسعه یافتگی یک کشور بالاتر باشد فرهنگ عمومی بالاتر است، مسئولیت اجتماعی عمیق تر است، همراهی و همدلی بیشتر است.

اینکه توسعه را با مدرنیسم یکی بگیریم خلط مبحث است. مدرنیسم در بطن خود رشد بی حد و حصر رفاه بدون توجه به زمینه سازی فرهنگی را می خواهد. هدف غائی آن مصرف گرائی است، چنانچه به زعم خود جوامع غربی امروزه تکنولوژی از نیاز انسان فراتر رفته است و در بسیاری از موارد نیروی نو گرائی و تجمل است که موتور حرکت مدرنیسم می باشد. ما در الگوی توسعه بایستی هم به کشورهای موفق آسیا نظیر مالزی نظر بیفکنیم که در عین حفظ دیانت از یک سو هم پای فناوری های نوین گام برمی دارد و از یک سو الگوهای سنتی و اسلامی خود را حفظ کرده است.

پس باید در پی دستیابی به یک الگوی بومی متناسب با سنت پایدار اسلامی و فرهنگ دیرینه ایرانی باشیم. این مهم به دست نمی آید مگر با هم اندیشی بزرگان علم و دین و به دور از جزم اندیشی. جزمیت چه در جایگاه علوم دانشگاهی و چه در سمت علوم دینی همیشه به عنوان ترمز عمل کرده است برای همین است که بایستی : تعقل، تحمل و تعامل به عنوان پایه اصلی توسعه در نظر گرفته شود.

یادآوری کنم که برخی خرید تجهیزات مدرن را نشانه توسعه می دانند. برای مثال عرض کنم آیا ورود خودروهای آخرین مدل به کشور توانسته است رانندگی و ترافیک را به سمت تعقل و تحمل هدایت کند. خیر همانطور که عرض شد باید تحول از درون باشد نه از بیرون. شرط توسعه همانا رشد فرهنگی است. این رشد فرهنگی هم در درجه اول با احترام به حقوق شهروندی، پاسخگوئی مسئولین و توجه به نیازهای اجتماعی و انسانی جامعه آغاز می شود.

حالا که وارد این بحث شدیم نظرتان راجع به علوم انسانی و تحول در آنها چیست؟

این نکته بر می گردد به فرمایشات مقام معظم رهبری که مکررا خواستار تحول نظام دانشگاهی در علوم انسانی شده اند. منتها یک قدری کج فهمی در این امر سبب شده است که برخی تصور کنند که تحول در علوم انسانی به معنی تعطیل تفکر است و آنچه غربی ها می گویند بالکل باطل است. در صورت صحت چنین پیش فرضی ما می گوئیم بسیار خوب جایگزین آن چیست؟ آیا برای امور اجتماعی و انسانی نظریه های نوینی متناسب بافرهنگ اسلامی- ایرانی تدوین شده است؟ برای تحلیل رفتارهای اجتماعی چطور؟ برای روند شناسی، آینده پژوهی ، تصمیم سازی آموزشی، ناهنجاری های اجتماعی چه الگویی تدوین کرده ایم؟ در ابعاد اقتصادی چه نظریه های مدونی را ارائه کرده ایم و چه تحقیقات میدانی را انجام داده ایم؟

متاسفانه در کشور ما علوم انسانی در دوره های اخیر دچار هرج و مرج شده است. یکسان نگری و عدم نگاه ریشه ای از یک سو و جدی نگرفتن کرسی های آزاد اندیشی از سوی دیگر، بسیاری از اندیشمندان را از میدان به در کرده و رغبت جوانان رابه تحصیل در علوم انسانی به شدت کاهش داده است. در حالی که رمز توسعه بسیاری از کشورهای موفق توجه و حمایت از اندیشمندان و ارج نهادن و به کار بستن نظریات آنهاست. در رده بندی توسعه یافتگی، علوم انسانی و علوم مدیریت جایگاه ویژه ای دارند. ببینید دستیابی به الگوهای انسانی و اجتماعی متناسب با تفکر و اندیشه ی بارور بومی، در درجه اول به تعبیر قرآن کریم: "یستمعون القول فیتبعون احسنه" می طلبد. ما باید بتوانیم پاسخ های متناسب با نیازهای جامعه به خصوص جوانان را ارائه دهیم. بالاخره نسل جوان در تعامل با دنیا با نظریات دیگر اندیشمندان آشنا میشود ما باید یا نظریه مستدل و متقنی داشته باشیم یا حداقل بتوانیم سره را از ناسره جدا کنیم تا فرهنگ و باور عمومی روشن و شفافی داشته باشم.

در گذر تاریخ، اصفهان نقش به سزایی در اعتلای فرهنگ ایران اسلامی داشته است . اکنون چگونه است که دچار افول شده ایم؟

بله کجاهستند علامه امینی ها، شیخ بهائی ها، میردامادها، شیخ صدوق ها و ملاصدرا و صدها بزرگان علم و ادب و فرهنگ و هنر که در جهان نام آورند و محل ارجاع. زمینه باروری قلل عرفان وشعر و ادب چگونه خشکیده است؟ هاتف اصفهانی ،فروزانفر، همایی و جهانگیرخان کجایند؟ این کشور چقدر پزشک و مهندس می خواهد؟ باید سرمایه گذاری کافی روی علوم انسانی و اجتماعی - که اتفاقا امروز نیاز واقعی جامعه جهانی است – انجام شود. اتفاقا باید به فکر صادرات محصولات فرهنگی و فکری باشیم. در علوم نظری: ریاضیات، فیزیک و جهان شناسی هم می توانیم حرف برای گفتن داشته باشیم. منتها مقدمات خودش را می خواهد تولید علم ناب، خرد ناب می خواهد. باید تلطیف کنیم فضا را و از قِبَل آن تجدید روحیه مردم و تجدید حیات پایتخت تمدن و فرهنگ اسلامی را شاهد باشیم. متاسفانه درسایه مشکلات اقتصاد سیاسی نقش فرهنگ بسیار کم رنگ شده است و گاهی با محدودیت اندیشه روبرو هستیم.

شرایط را باید مهیا کنیم مثلا یک آکادمی فرهنگ و ادب و هنر اصفهان باید درست کنیم و همسو با خیریه های متعدد که اصفهان سرآمد شهرهای ایران است در این امر خیر هم سرآمد شویم و شاهد شکوفائی نسل جدیدی از دانشمندان و متفکرین باشیم. این متفکرین اذهان تشنه را سیراب خواهند کرد و توسعه فرهنگی را به دنبال خواهد داشت انشاا...

با توجه به تعاملات بین المللی پیش رو، نطرتان راجع به وظایف مجلس آینده در وضع قوانین و مقررات چیست؟

نگاهی به شرایط قوانین و مقررات در کشورهای موفق در مسیر توسعه پایدار، ما را به این باور می رساند که اتفاقا حجم قوانین و مقررات با توسعه یافتگی نسبت عکس دارد. به نظر می رسد بایستی بخشی از سازوکارها را به خصوص در بخش اقتصاد به تعامل بین عرضه و تقاضا واگذار کرد تا دولت را از بند تصدی گری آزاد شود و بتواند با شفاف سازی اقتصادی و تکریم کار آفرینی گام های توسعه را بلند و محکم بردارد. بگذارید مثالی بزنم با توجه به تجربه چندین ساله بنده در مصادر امور فولادی کشور گاهی شاهد این بوده ایم که در تعاملات بین المللی تغییر عمده ای در نرخ نهاده ها و ستانده های این صنعت ایجاد شده است اما وجود مقررات دست وپا گیر و عدم تناسب تعرفه ها از یک سو و کندی سیستم تصمیم ساز کشور سبب شده است که بخش بزرگی از این کار و کسب آسیب جدی ببیند. پس می بینیم که به هنگام بودن تصمیم سازی نقش حمایتی کمتری از تخصیص اعتبارات و طرح های ضربتی اشتغال ندارد. همین که در کوتاه ترین زمان ممکن تصمیم گیری راجع به تعرفه ها انجام شود می تواند جلو زیان های بزرگی نظیر رکود و کاهش اشتغال را بگیرد. پس مجددا به این دو نکته تاکید می کنم، مجلس آینده باید روی این موضوع ها تمرکز نماید:

1- مقررات زدائی متناسب با تعامل بین المللی از یک سو و عملکرد منطقه ای از سوی دیگر

2- شفافیت اقتصادی و تکریم کار آفرینی

به نظر می رسد علیرغم موفقیت دولت در کاهش نرخ تورم، رکود ولَختی فضای کار و کسب سبب افزایش مشکلات معیشتی مردم شده است در این راستا چگونه می اندیشید؟

کندی فضای کار و کسب را چه ناشی از تحریم بدانیم و چه ناشی از ناکارآمدی برنامه ریزی کلان کشور، امروز تقریبا بر کسی پوشیده نیست که امر معیشت و رفاه مردم یکی از اولویت های باید باشد. اکنون باید بپذیریم که فصل اقتصاد سیاسی به سر آمده است و فقط سیاست های اقتصادی مدبرانه می تواند مارا به جلو حرکت دهد. سیاست های اقتصادی آتی کشور باید بر آمایش سرزمین از یک سو و توسعه فراگیر و هماهنگ مبتنی باشد. دوره تصمیم گیری های فلّه ای به سر آمده است و تنها در سایه یک برنامه ریزی مستدل و مدون با مشارکت بخش خصوصی، فرهیختگان، تشکل های مردم نهاد و تلاشگران عرصه کار و تولید این مهم دست یافتنی است.

برنامه ریزی به هنگام، مدیریت اثر بخش و پایش عملکرد سه رکن اصلی فراروی تصمیم سازان کشور است. می توان به جرات گفت که این ارکان مدت مدیدی مغفول مانده است و بایستی با شایسته سالاری آن را دوباره احیا کرد.

در این راستا گام اول ایجاد اشتغال با فعال کردن ظرفیت های تولیدی راکد در مسیر صادرات خواهد بود و با توجه به نیروی جوان و کارآمد کشور گام های بعدی بایستی افزایش توانمندی در حوزه هایی باشد که تجهیزات سخت افزاری کمتری نیاز دارد، مثل حوزه های IT ,ICT.

فکر می کنید مردم چه انتظاراتی از نمایندگان دارند؟

اگر مجلس را به عنوان ارگان فعال قانونگذاری ببینیم پس همچون یک ارگان زنده و فعال، مجلس باید گوش شنوا، چشم بیدار و زبان گویای مردم باشد. انتظارات اساسی مردم از مجلس به 3 بخش منطقه ای،ملی، جهانی تقسیم می شود:

در بخش منطقه ای مردم هر شهر و استان برای بهبود شرایط معنوی، اجتماعی و اقتصادی خود نیاز های کوتاه مدت و دراز مدتی را حس می کنند مثلا در همین اصفهان مسئله زاینده رود بسیار مشکل اساسی است. رگ حیاتی استان است و آبرو و اعتبار اصفهان به جریان آن وابسته است که بایستی با وفاق منطقه ای و انسجام ملی به حل آن همت گمارد.

در بخش ملی با عنایت به توسعه پایدار، محیط زیست، اشتغال، عدالت اجتماعی؛ گذر از دیروز، تلاش برای امروزو امید به فردا بایستی مد نظر نمایندگان باشد تا بتوانند هم سو با آرمان های انقلاب، با وفاق و همدلی وجذب حداکثری، در مسیرسربلندی ایران اسلامی گام بردارند. توانمندسازی اقشار متوسط و پائین از اهم وظایف نمایندگان خواهد بود و در این راه ترویج فرهنگ پاسخ گوئی و مسئولیت پذیری باید حتما مد نظر قرار گیرد.

در بخش جهانی مهم ترین وظیفه مجلس ایجاد فرصت های تعامل مثبت در دهکده جهانی، در زمینه های مختلف علوم و فناوری، همکاری های منطقه ای و بین المللی و توسعه صادرات و پیوستن به نظام تعرفه جهانی WTOدر عرصه رقابت داخلی و خارجی باید باشد.

نقش اقشار مختلف را در ایجاد یک حرکت زنده و پویا به سوی اهداف بلند مدت را چگونه اریابی می کنید؟

در همه اقتصادهای پویا اصل بر این است که هیچ کدام از آحاد ملت از زن ومرد و پیر وجوان، نبایستی از دایره همکاری و همدلی در مسیر توسعه خارج بمانند. در این راستا سخن من: تشویق جوانان، ترغیب بانوان و تکریم بزرگان است.

جوانان ما اشتیاق فراوان دارند که در توسعه و سربلندی کشور نقش ایفا نمایند اما فرصت های کافی در اختیارشان نگذلشته ایم و شاید اکنون از معدود فرصتهایی است که باید جوانان دیده شوند و درتوسعه زیر ساخت کشور نقش اصلی را ایفا نمایند.

بانوان محترم نیز مغفول مانده اند. آنان که سال هاست در ایجاد محیط آرام خانواده و تربیت فرزند نقش به سزایی را ایفا نموده اند اکنون باید فرصت های متناسب با توانمندی ایشان در اختیارشان قرار گیرد تا در دستیابی به سربلندی و عزت ایران اسلامی، جایگاه ویژه خود را پیدا کنند.

بزرگان ما پایه و عمود خیمه جامعه هستند و بایستی مورد تکریم قرار گیرند. نه تنها بایستی از ارزش ها و تجارب و دانش آنان سود برد بلکه به عنوان سرمایه های اجتماعی به عنوان الگوی جوانان مطرح شوند.

در کشورهای با الگوی توسعه ای موفق، نقش آموزش کودکان بسیار پر رنگ است. در این زمینه چه نظری دارید؟

جانا سخن از زبان ما می گویی. همچنان که در احادیث از پیامبر و معصومین نقل شده است و فلسفه آموزش نوین نیز به این باور رسیده اند: بهترین فرصت برای آموزش و شکل دهی شخصیت انسان همانا کودکی و نوجوانی است. فضایل نیکو نظیر راستگویی، درستکاری، امانت، عدالت خواهی و به خصوص کار گروهی را می توان در این نوباوگان پرورد و در آینده نزدیک از میوه و ثمرات آن کل جامعه بهره مند خواهند شد. بر کسی پوشیده نیست که برای آمادگی جامعه برای ورود به عرصه های توسعه و سربلندی باید در این مسیر سرمایه گذاری کرد. این سرمایه گذاری دو بعد دارد یکی برای دانش آموزان و دیگری برای معلمان.

برای دانش آموزان بایستی کار تیمی را جایگزین نظام مدرک گرایی و نمره محوری کرد تا درآینده انسان هایی توانمند و با ارزش های متناسب با نیاز جامعه تربیت کنیم، در سوی دیگر نه تنها باید به آموزش معلمان همت گماشت، بلکه توجه به معیشت و آرامش این قشر تاثیر گذار منجر به تکریم وتعظیم آنان شده و سبب دلگرمی و تشویق این پدران و مادران ثانی فرزندانمان خواهد شد.

منبع: پايگاه خبري اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي استان اصفهان

- - , .